លោកប៉ុលបានរងទ្រាំចំពោះខ្យល់ព្យុះនៅក្នុងសមុទ្រដែលមានភាពខ្លាំងក្លាដែលបានធ្វើឲ្យគ្រប់គ្នាដែលនៅលើសំពៅបោះបង់ក្តីសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងរួចជីវិត។ នៅចុងបំផុតនៃការធ្វើដំណើរ លោកប៉ុលបានស្ថិត នៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់ពីសំណាក់ទាហានរ៉ូមដែលចង់សម្លាប់ពួកអ្នកទោសទាំងអស់។ ក្រោយមក គាត់បានរួចជីវិតពីការលិចសំពៅ ហើយបានហែលទៅកាន់ឆ្នេរសមុទ្រ។ គ្រប់ទាំងការលំបាកទាំងនេះ បានធ្វើឲ្យការធ្វើដំណើរទៅកាន់ក្រុងរ៉ូមសឹងតែមិនអាចនឹងកើតឡើងបាន ប៉ុន្តែការនោះជាបំណងព្រះទ័យ ព្រះចំពោះលោកប៉ុលនៅក្នុងការធ្វើបន្ទាល់ពីព្រះយេស៊ូវនៅក្រុងរ៉ូម ហើយផែនការណ៍របស់ព្រះអង្គមិនអាច នឹងរារាំងបានឡើយ។ ពេលនេះ នៅក្នុងជំពូកចុងក្រោយនៃបទគម្ពីរកិច្ចការ យើងបានអានអំពីរបៀប ដែលព្រះទ្រង់បាននាំលោកប៉ុលឲ្យបានទៅដល់ក្រុងរ៉ូម ដោយសុវត្ថិភាពដូចដែលព្រះអង្គបានសន្យាថា ព្រះអង្គនឹងនាំគាត់ទៅដល់ទីនោះ។
កាលគេបានរួចជីវិតហើយ នោះទើបស្គាល់កោះនោះ ថាជាកោះមេលីត
២៨:១ នៅពេលដែលសំពៅបែកបាក់ មនុស្ស ២៧៦ នាក់បានហែលទឹក និងបណ្តែតខ្លួនដោយតោង បំណែកសំពៅទៅកាន់ឆ្នេរសមុទ្រ។ ទាល់តែពេលដែលពួកគេបានទៅដល់ឆ្នេរសមុទ្រ ហើយនោះទើប ពួកគេបានដឹងថាពួកគេនៅលើកោះណាមួយ។ កោះមេលីត(ម៉ាលតា) មានចំងាយ ៩៣ គីឡូម៉ែត្រ ភាគខាងត្បូងពីស្រុកស៊ីស៊ីលី។ ពួកនាវិកភាគច្រើនស្គាល់ កោះមេលីត (ម៉ាលតា) ប៉ុន្តែជាធម្មតាសំពៅតែងទេចេញពីកំពុងផែធំទៅកាន់ផ្នែកមួយចំហៀងទៀតរបស់កោះនោះ។
មនុស្សស្រុកនោះក៏ប្រព្រឹត្តនឹងយើង ដោយចិត្តសប្បុរសលើសជាងធម្មតា គេបង្កាត់ភ្លើងទទួលយើងទាំងអស់គ្នា ពីព្រោះធ្លាក់ភ្លៀង ហើយរងាផង
២៨:២ ព្រឹកនោះជាពេលដែលត្រជាក់ ហើយមានភ្លៀង ហើយមនុស្សទាំងអស់ដែលរួចខ្លួនពីសំពៅទទឹក ហើយរងាក្រោយពេលដែលពួកគេបានទៅដល់លើឆ្នេរ។ ពួកអ្នកកោះមេលីត (ម៉ាលតា) បានទទួលពួកគេ ហើយបានបង្កាត់ភ្លើងឲ្យពួកគេសម្ងួតនិងកំដៅខ្លួន។
ឯប៉ុល ក៏ប្រមូលរំកាច់មែកឈើ១កង យកមកដាក់លើភ្លើង នោះមានពស់វែក១ត្រូវកំដៅភ្លើង បានចេញមកចឹកជាប់នៅដៃគាត់
២៨:៣ យើងបានឃើញពីចិត្តជាអ្នកបំរើ របស់លោកប៉ុលដែលគាត់ប្រមូលមែកឈើមកដុតភ្លើង។ ប៉ុន្តែពេលដែលគាត់ប្រមូលនោះ មានពស់មួយក្បាលដែលមានពឹសបានខាំដៃគាត់។
លុះពួកអ្នកស្រុកនោះឃើញពស់សំយុងចុះពីដៃគាត់មកដូច្នោះ នោះក៏និយាយគ្នាថា ប្រាកដជាមនុស្សនេះបានសំឡាប់គេហើយ បានជាទោះបើរួចពីសមុទ្រក៏ដោយ គង់តែសេចក្ដីយុត្តិធម៌មិនព្រមឲ្យនៅរស់ដែរ
២៨:៤ នៅក្នុងសាសនាក្រិក Δίκη (អានថា “ឌី-ខេ”) ជាព្រះដែលរាយការណ៍អស់ទាំង ការប្រព្រឹត្តអាក្រក់របស់មនុស្សទៅកាន់សេយូស ដើម្បីឲ្យប្រាកដថាគ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចគេចផុតពី សេចក្តីយុត្តិធម៌បានហើយនឹងទទួលការដាក់ទោសដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ពួកអ្នកកោះមេលីត (ម៉ាលតា) បានគិតថា ទោះបីជាលោកប៉ុលបានរួចជីវិតពីការលិចសំពៅក៏ដោយ “យុត្តិធម៌” មិនអនុញ្ញាតឲ្យគាត់បានរួចពី សេចក្តីស្លាប់ដែរ។ នៅពេលដែលពស់ចឹកគាត់នោះ ពួកគេបានសន្និដ្ឋានថាគាត់បានប្រព្រឹត្តទោស កំហុសធ្ងន់ណាមួយដូចជា ឃាតករជាដើម ហើយ Δίκη កំពុងតែដាក់ទោសគាត់ហើយ។
តែគាត់រលាស់ពស់នោះទៅក្នុងភ្លើងវិញ ឥតមានឈឺចាប់អ្វីឡើយ
២៨:៥ សេចក្តីសន្យារបស់ព្រះយេស៊ូវចំពោះការការពារពីពស់ចឹកចំពោះសិស្សរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងលូកា ១០:១៩ គឺត្រូវបានសម្រេចសម្រាប់លោកប៉ុល។
គេរង់ចាំមើលគាត់ជាហើម ឬដួលស្លាប់ភ្លាមទៅ តែកាលគេបានចាំជាយូរ ហើយឥតឃើញមានឈឺអ្វីសោះ នោះគេប្រែគំនិតទៅជាថា គាត់ជាព្រះវិញ។
២៨:៦ ពួកអ្នកកោះមេលីតបានដឹងថាពស់នោះគឺជាពស់ដែលមានពឹស ដូច្នេះហើយនៅពេល ដែលលោកប៉ុលមិនបានស្លាប់ដោយសារពស់ចឹកនោះ ពួកគេបានគិតថាគាត់គឺជាព្រះណាមួយហើយ (ដូចដែលនៅក្នុង ១៤:១១-១៨)។
នៅព័ទ្ធជុំវិញទីនោះ មានដីរបស់អ្នកមេកោះ ឈ្មោះពូញ្លស ដែលទទួលយើងឲ្យស្នាក់នៅផ្ទះគាត់ ៣ថ្ងៃដោយសប្បុរស
២៨:៧ លោកពូព្លាសគឺជាមេនៅលើកោះមេលីត។ គាត់ប្រហែលជាធ្លាប់បានឮអំពីលោកប៉ុល ដែលបានរួច ពីពស់ចឹក ហើយចង់ជួបជាមួយនឹងមនុស្សម្នាក់នេះដែលមនុស្សលើកោះរបស់គាត់បានគិតថា គឺជាព្រះណាមួយនោះ។ ដូច្នេះហើយគាត់បានទទួលលោកប៉ុលនិងមិត្តភក្តិរបស់គាត់ឲ្យបានស្នាក់នៅ។ ការនេះគឺជាព្រះពរដ៏អស្ចារ្យក្រោយសេចក្តីលំបាកអស់រយៈពេលពីសប្តាហ៍នៅក្នុងសមុទ្រ។
គាប់ចួនជាឪពុកពូញ្លសដេកគ្រុន ហើយមួលផង ប៉ុលក៏ចូលទៅអធិស្ឋាន ដាក់ដៃលើគាត់ ឲ្យបានជា
២៨:៨ ឪពុករបស់លោកពូព្លាសបានឈឺដោយជំងឺគ្រុននិងរាគមួល។ ប៉ុន្តែព្រះបានប្រោសគាត់ឲ្យបានជា នៅពេលដែលលោកប៉ុលបានដាក់ដៃលើគាត់ហើយបានអធិស្ឋានឲ្យគាត់។
ដូច្នេះ អស់អ្នកឯទៀត ដែលឈឺនៅកោះនោះ ក៏មក ហើយបានជាដែរ
២៨:៩ នៅពេលដែលដំណឹងនៃការប្រោសឲ្យជានេះបានសាយភាយពេញកោះមេលីត ភ្លាមនោះមនុស្ស ដែលបានរងទុក្ខដោយសារជំងឺជាច្រើនបានមកពីគ្រប់ទីកន្លែងលើកោះដើម្បីទទួលការប្រោសឲ្យបានជា។ មនុស្សទាំងអស់ក៏បានជា។
គេក៏រាប់អានយើងជាខ្លាំង ហើយដល់វេលាដែលយើងចេញទៅ នោះគេបានឲ្យគ្រប់ទាំងរបស់ដែលយើងត្រូវការដែរ។
២៨:១០ ការធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រគឺមិនអាចនឹងធ្វើទៅបានឡើយនៅក្នុងអំឡុងខែរងា (សូមមើល ការបកស្រាយចំនុច ២៧:៩)។ ដូច្នេះហើយ ពួកគេបានស្នាក់នៅកោះមេលីតអស់រយៈពេល បីខែ។ ពេលដែលត្រូវចាកចេញពីកោះមេលីតបានមកដល់ មនុស្សទាំងអស់បានបង្ហាញពីការដឹងគុណចំពោះ លោកប៉ុលហើយនឹងមិត្តភក្តរបស់គាត់ដោយការផ្ទុកផ្ដាក់របស់របរនៅលើទូកសម្រាប់ជាសេចក្តីត្រូវការនៅ ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់រ៉ូម។
លុះ៣ខែក្រោយមក យើងចុះសំពៅ១ទៅ ជាសំពៅដែលមកពីក្រុងអ័លេក្សានទ្រា ឈ្មោះឌីអូស្គួរ ដែលនៅនឹងកោះនោះក្នុងរដូវរងា
២៨:១១ នៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ៦០ គ,ស, ការធ្វើដំណើររបស់លោកប៉ុលទៅក្រុងរ៉ូមបន្តដំណើរនៅក្នុង សំពៅថ្មីមួយទៀតមកពីអ័លេក្សានទ្រា ប្រហែលជាសំពៅដែលដឹកស្រូវអង្កររបស់រ៉ូមមួយផ្សេងទៀត (សូមមើលចំនុច ២៧:៥-៦)
កាលបានចូលចតនៅស៊ីរ៉ាគូស ក៏នៅក្រុងនោះ៣ថ្ងៃ
២៨:១២ ស៊ីរ៉ាគូសគឺជាកំពុងផែសំខាន់មួយហើយជាទីក្រុងសំខាន់នៅក្នុងស្រុក ស៊ីស៊ីលី មានចំងាយ១៤៥ គីឡូម៉ែត្រ ពីកោះមេលីត។
ពីទីនោះយើងបើកវាងទៅដល់រេគាម ហើយ១ថ្ងៃក្រោយមក កើតមានខ្យល់ពីខាងត្បូង ដល់ថ្ងៃទី២យើងទៅដល់ពូទីយ៉ូលី
២៨:១៣ រេគាមគឺជាកំពុងផែមួយនៅក្នុងភាគខាងត្បូងនៃស្រុកអ៊ីតាលី ចំងាយ ១១៣ គីឡូម៉ែត្រពីស៊ីរ៉ាស គូស។ សំពៅបានរង់ចាំនៅទីនោះអស់រយៈពេលមួយថ្ងៃ ដោយរង់ចាំឲ្យមានខ្យល់ដើម្បីឲ្យបានធ្វើដំណើរ ឆ្លងផុតច្រកសមុទ្រមេស៊ីណា(ដែលបែងចែកស្រុក ស៊ីស៊ីលីពីដែនដីគោករបស់ស្រុកអ៊ីតាលី) ទៅកាន់ពូទីយ៉ូលី។
ពូទីយ៉ូលីស្ថិតនៅដំបន់ឆ្នេរភាគខាងលិចនៃស្រុកអ៊ីតាលីមានចំងាយប្រមាណជា ២១០ គីឡូម៉ែត្រ នៃភាគខាងត្បូងឈាងខាងកើតក្រុងរ៉ូម។ ទីនេះគឺជាកំពុងផែសំខាន់របស់រ៉ូមហើយជាកំពុង ផែដ៏សំខាន់នៅស្រុកអ៊ីតាលី។ ការធ្វើដំណើរពីកោះមេលីតបានចំណាយពេលអស់បីសប្តាហ៍។ សរុបពេលវេលានៃការធ្វើដំណើរពីសេសារាទៅកាន់ស្រុកអ៊ីតាលីបានចំណាយពេលច្រើនជាងបួនខែ។
នៅទីនោះ យើងរកឃើញពួកជំនុំខ្លះ គេក៏សូមឲ្យយើងនៅជាមួយអស់៧ថ្ងៃ គឺដូច្នោះឯង ដែលយើងបានទៅឯក្រុងរ៉ូម
២៨:១៤ ការពិតដែលថាមានគ្រីស្ទាននៅពូទីយ៉ូលីបង្ហាញថាដំណឹងល្អបានសាយភាយទៅដល់ដំបន់ ដែលនៅជុំវិញក្រុងរ៉ូម។ លោកប៉ុល លោកលូកា និងអារីស្តាកបានស្នាក់នៅជាមួយនឹងពួកគេមួយអាទិត្យ ហើយក្រោយមកបានចាប់ផ្តើមការធ្វើដំណើរប្រាំថ្ងៃដោយថ្មើរជើងទៅក្រុងរ៉ូម។
រីឯពួកជំនុំនៅក្រុងរ៉ូម កាលបានឮនិយាយពីយើង នោះគេក៏ចេញមកជួបនឹងយើងត្រឹមផ្សារអាប់ភាស នឹងផ្ទះសំណាក់បី លុះប៉ុលឃើញគេ នោះក៏អរព្រះគុណដល់ព្រះ ហើយមានចិត្តសង្ឃឹមឡើង។
២៨:១៥ ចំងាយប្រមាណជា៧០គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងនៃក្រុងរ៉ូមមានទីប្រជុំជននៅអាប់ភាស។ មានគ្រីស្ទានមួយចំនួនបានដើរពីក្រុងរ៉ូមមកជួបជាមួយលោកប៉ុលនិងមិត្តភក្តិរបស់គាត់នៅទីនោះ ហើយពួកគេបានចូលរួមជាមួយនឹងលោកប៉ុលដើរទៅក្រុងរ៉ូម។ ក្រោយមក មានគ្រីស្ទានបន្ថែមទៀត ដែលបានចូលរួមជាមួយនឹងពួកគេនៅផ្ទះសំណាក់បីដែលមានចំងាយប្រមាណជា៥៥គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងនៃក្រុងរ៉ូម។ ការពិតដែលថាពួកគ្រីស្ទានមកពីក្រុងរ៉ូមទាំងនេះបានដើរចំងាយឆ្ងាយយ៉ាងនេះ ដើម្បីនឹងមកជួបលោកប៉ុលបង្ហាញថាគាត់ បានទទួលការរាប់អានហើយស្រឡាញ់ពីពួកជំនុំ នៅក្រុងរ៉ូម។
ទោះបីជាលោកប៉ុលមិនធ្លាប់បានទៅក្រុងរ៉ូមក៏ដោយ វាមិនមែនជាការភ្ញាក់ផ្អើលដែលពួកគ្រីស្ទានចេញមក ទទួលគាត់នោះឡើយ។ គាត់បានសរសេរសំបុត្រទៅកាន់ពួកជំនុំនៅក្រុងរ៉ូមកាលពីបីឆ្នាំមុន ហើយនៅក្នុង សេចក្តីសំបុត្រនោះលោកប៉ុលបានជំរាបសួរដល់មិត្តសម្លាញ់ជាច្រើន ហើយមានភាពស្និតស្នាលនៅក្នុង ពួកជំនុំ (រ៉ូម ១៦:៣-១៦)។ ពេលនេះ គាត់បានឃើញមនុស្សទាំងនេះដែលគាត់នឹក ហើយមានបំណងចង់ ឃើញ។ ការដែលជួបពួកគេបានកំសាន្តចិត្តលោកប៉ុល ហើយគាត់បានអរព្រះគុណដល់ព្រះ សម្រាប់សុវត្ថិភាពដែលគាត់បានមកដល់ក្រុងរ៉ូម (១៩:២១, ២៣:១១, ២៧:២៤)។
គ្រាដល់ក្រុងរ៉ូមហើយ នោះមេទ័ពក៏ប្រគល់ពួកអ្នកទោសទៅលោកមេបន្ទាយ ប៉ុន្តែគេបើកឲ្យប៉ុលនៅដោយខ្លួន មានតែទាហាន១ដែលរក្សាប៉ុណ្ណោះ
២៨:១៦ ចាប់តាំងពីបទគម្ពីរ កិច្ចការ ១៩:២១ មក ការយកចិត្តទុកដាក់របស់លោកប៉ុលនោះគឺជា ការទៅដល់ក្រុងរ៉ូម ហើយពេលនេះ នៅទីបំផុតគាត់បានមកដល់ហើយ។ នៅក្រុងរ៉ូម គាត់ត្រូវបាន “បើកឲ្យនៅដោយខ្លួន” ដែលមានន័យថាគាត់បានជួលផ្ទះមួយ ជាជាងការដែលជាប់នៅក្នុងគុក។ គាត់នៅតែមានទាហានដែលចាំយាមគាត់ ហើយត្រូវដាក់ច្រវ៉ាក់ជាប់ជាមួយគាត់នៅត្រង់កដៃ។ ទាហាននឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូររាល់បួនម៉ោងម្តង។ ប៉ុន្តែលោកប៉ុលមិនបានរាប់ថាការនេះជាការលំបាកនោះឡើយ ប៉ុន្តែជាឳកាសសម្រាប់ការប្រកាសដំណឹងល្អទៅវិញ! នៅអំឡុងពេលនេះ លោកប៉ុល ហើយនឹងដំណឹងល្អ ត្រូវបានគេស្គាល់ "នៅពេញក្នុងផ្ទៃវាំង (ចំណោមពួកអ្នកយាមដំណាក់ស្តេច) នឹងគ្រប់កន្លែងឯទៀត" (ភីលីព ១:១៣)។
ក្រោយ៣ថ្ងៃមក ប៉ុលអញ្ជើញពួកមេសាសន៍យូដា ឲ្យមកប្រជុំគ្នា កាលគេមូលគ្នាហើយ នោះគាត់ពោលពាក្យទៅគេថា ឱអ្នករាល់គ្នា ជាបងប្អូនខ្ញុំអើយ ខ្ញុំគ្មានធ្វើខុសអ្វីនឹងសាសន៍យើង ឬនឹងទំលាប់ពួកឰយុកោទេ តែគេចាប់ខ្ញុំនៅក្រុងយេរូសាឡិម បញ្ជូនមកក្នុងកណ្តាប់ដៃនៃសាសន៍រ៉ូម
២៨:១៧ តាមទម្លាប់របស់គាត់នៅក្នុងគ្រប់ទីកន្លែងដែលគាត់បានទៅដល់ លោកប៉ុលតែងតែបង្រៀន ដល់ពួកសាសន៍យូដាជាមុន (៩:១៥, ៩:២០, ១៣:១៤, ១៣:៤៦-៤៧, ១៤:១, ១៧:១-៣, ១៧:១០, ១៧:១៧, ១៨:៤, ១៩:៨; រ៉ូម ១:១៦)។ លក្ខខណ្ឌនៃការជាប់ឃុំឃុំាំងរបស់លោកប៉ុលមិនអនុញ្ញាតឲ្យ គាត់ចាកចេញពីផ្ទះនោះឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកណាក៏អាចមកហើយជួបនឹងគាត់បានដែរ។ ដូច្នេះហើយ លោក បានអញ្ជើញអ្នកដឹកនាំរបស់សហគមន៍សាសន៍យូដានៅក្នុងក្រុងរ៉ូមមក (ប្រហែលជាពួកចាស់ទុំ ជាងគេ នៅក្នុងសាលាប្រជុំរបស់សាសន៍យូដាមានគ្នាប្រមាណជា ១០-២០នាក់) ឲ្យមកផ្ទះរបស់គាត់។
នេះគឺជាការដោះសារការពារខ្លួនទីប្រាំមួយនិងលើកចុងក្រោយរបស់លោកប៉ុលដែលបានកត់ត្រានៅក្នុងបទគម្ពីរកិច្ចការ (២២:១-២១, ២២:៣០-២៣:១០, ២៤:១០-២១, ២៥:១-១២, ២៦:១-២៩)។ គាត់ចង់ឲ្យពួកសាសន៍យូដានៅក្រុងរ៉ូមបានដឹងថា គាត់ជាមនុស្សសុចរិតមិនជាប់មានទោសណាមួយទាស់ នឹងមនុស្សសាសន៍យូដា ហើយនឹងទំនៀមទម្លាប់របស់គេឡើយ (២២:៣, ២៤:១៤, ២៦:៤-៥)។
ដែលពិចារណាសួរខ្ញុំ រួចចង់លែងខ្ញុំ ពីព្រោះខ្ញុំគ្មានទោសអ្វីគួរនឹងស្លាប់ទេ
២៨:១៨ លោកប៉ុលក៏ចង់ឲ្យពួកគេបានដឹងថាមន្រ្តីរបស់រ៉ូមដែលនៅស្រុកសេសារាដែលបានស៊ើបសួរ ពីរឿងនេះបានទទួលស្គាល់ថាគាត់ឥតមានទោស ហើយចង់ដោះលែងគាត់ដែរ។
ប៉ុន្តែ ពួកសាសន៍យូដាប្រកែកមិនព្រម បានជាបង្ខំឲ្យខ្ញុំសូមរើក្តីដល់សេសារវិញ មិនមែនជាខ្ញុំមានការណ៍អ្វី នឹងចោទប្រកាន់ពីសាសន៍ខ្ញុំទេ
២៨:១៩ លោកប៉ុលពន្យល់ថាហេតុផលដែលគាត់បានសូមរើក្តីដល់សេសារគឺដោយព្រោះតែការជំទាស់ របស់ពួកសាសន៍យូដាចំពោះបំណងចិត្តរបស់រ៉ូមនៅក្នុងការដោះលែងឲ្យគាត់មានសេរីភាព (២៥:២, ២៥:៧)។ ប៉ុន្តែលោកប៉ុលគឺជាសាសន៍យូដាស្មោះត្រង់ម្នាក់។ គាត់ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ដោយអយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែគាត់មិនបានលើកឡើងពីបទចោទណាមួយទាស់នឹងគេនោះឡើយ។
ហេតុនោះបានជាខ្ញុំអញ្ជើញអ្នករាល់គ្នាមក ដើម្បីឲ្យបានឃើញមុខ ហើយនឹងពិគ្រោះគ្នា ដ្បិតគឺដោយព្រោះសេចក្ដីសង្ឃឹមរបស់សាសន៍អ៊ីស្រាអែលហើយ បានជាខ្ញុំជាប់ច្រវាក់ដូច្នេះ
២៨:២០ ដូច្នេះហើយ លោកប៉ុលមិនបានធ្វើអ្វីខុសទាស់នឹងសាសន៍យូដានោះឡើយ រ៉ូមក៏គ្មានអ្វីទាស់ នឹងលោកប៉ុលដែរ ហើយលោកប៉ុលគ្មានបទចោទអ្វីទាស់នឹងសាសន៍យូដាដែរ។ ដូច្នេះ ចុះតើហេតុអ្វីបានជាគាត់មកដល់ទីនេះ?
ចម្លើយនោះគឺថា គាត់បានប្រែក្លាយជាអ្នកទោសដោយព្រោះតែសេចក្តីជំនឿរបស់គាត់ចំពោះ “សេចក្តីសង្ឃឹមរបស់សាសន៍អ៊ីស្រាអែល” ដែលបានសម្រេចនៅក្នុងព្រះយេស៊ូវ។ “សេចក្តីសង្ឃឹមរបស់សាសន៍អ៊ីស្រាអែល” គឺជាការយាងមកដល់របស់ព្រះមែស្ស៊ីដើម្បីសង្រ្គោះ រាស្រ្តរបស់ព្រះអង្គ ហើយជាពិសេសគឺជាការរស់ពីសុគតឡើងវិញ ហើយពីសេចក្តីសង្រ្គោះ ដែលព្រះអង្គបាននាំមក (២៣:៦, ២៤:១៥, ២៦:៦-៨, ២៦:២២-២៣)។ គឺជាទីបន្ទាល់របស់លោកប៉ុល អំពីការរស់ពីសុគតឡើងវិញរបស់ព្រះយេស៊ូវ (ដែលបង្ហាញថាព្រះយេស៊ូវគឺជាព្រះគ្រីស្ទ) ដែលជាបញ្ហាដ៏ពិតប្រាកដ ដែលបង្ករឲ្យមានការមិនយល់ស្របគ្នារវាងគាត់នឹងសាសន៍យូដា។ លោកប៉ុលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះការពិតមួយនេះចំពោះការដោះសារការពារខ្លួនរបស់គាត់ (២៣:៦, ២៤:១៥, ២៦:៨, ២៦:២៣)។ ពេលនេះ គាត់បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់សារជាថ្មីថា ការរស់ពីសុគតឡើងវិញគឺជាសេចក្តី ដែលគាត់បានប្រកាស មិនមែនជាការទាស់ប្រឆាំងនឹងសាសនារបស់សាសន៍អ៊ីស្រាអែលឡើយ ប៉ុន្តែគឺជាសេចក្តីសម្រេចនៃសេចក្តីសង្ឃឹមរបស់សាសន៍អ៊ីស្រាអែល ដែលបានតាំងឡើងដោយព្រះជាម្ចាស់ទៅវិញទេ។
ដូច្នេះហើយ ហេតុផលដែលលោកប៉ុលត្រូវបានជាប់ច្រវ៉ាក់ដោយរ៉ូមគឺដោយព្រោះតែគាត់ជាសាសន៍យូដា ដែលស្មោះត្រង់ម្នាក់ ដែលបានជឿលើសេចក្តីសង្ឃឹមរបស់សាសន៍អ៊ីស្រាអែល។ ការនេះគឺជាអ្វីមួយ ដែលតម្រូវឲ្យសាសន៍យូដាទាំងនេះយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពិតប្រាកដ ដោយព្រោះតែសាសនារបស់ពួកគេ គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតយ៉ាងស្របច្បាប់ដោយរ៉ូម ដូច្នេះហើយ មិនត្រូវឲ្យមានសាសន៍យូដាណាមួយ ដែលត្រូវជាប់ការសួរចម្លើយចំពោះការដែលបានជឿលើសេចក្តីសន្យារបស់ព្រះនោះឡើយ។ អ្វីដែលមានភាពខុសគ្នារវាងលោកប៉ុលនិងសាសន៍យូដាទាំងនេះគឺថា គាត់បានយល់ពី ការដែលព្រះបានសម្រេចសេចក្តីសន្យារបស់ព្រះអង្គដែលមាននៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ដោយសារព្រះយេស៊ូវ គ្រាដែលពួកគេមិនបានដឹងថាព្រះយេស៊ូវគឺជាព្រះមែស្ស៊ី (ដូច្នេះហើយ ពួកគេមិនបានដឹងថា ព្រះមែស្ស៊ីបានយាងមករួចហើយនោះទេ)។
គេឆ្លើយឡើងថា យើងមិនបានទទួលសំបុត្រណាពីស្រុកយូដា ពីរឿងអ្នកសោះ ក៏គ្មានបងប្អូនណាមកប្រាប់យើង ឬនិយាយសេចក្ដីអ្វីអាក្រក់ពីអ្នកដែរ
២៨:២១ ក្រោយពេលដែលលោកប៉ុលស្នើរើក្តីដល់សេសារនោះ មើលទៅហាក់បីដូចជាពួកសាន់ហេឌ្រីន បានបោះបង់ចោលបទទាស់នឹងគាត់ហើយ។ ពួកគេបានដឹងថាលោកប៉ុលមិនមានទោសណាមួយ ទាស់នឹងច្បាប់រ៉ូមនោះឡើយ ហើយពួកគេអាចនឹងមានឳកាសតិចតួចបំផុតនៅក្នុងការទទួលបានជ័យជំនះ ទាស់នឹងលោកប៉ុលនៅក្រុងរ៉ូម។ ចំពោះការដែលសាសន៍យូដាចោទប្រកាន់សាសន៍រ៉ូមណាម្នាក់ចំពោះ បទចោទទាក់ទងទៅនឹងសាសនានិងទំនៀមទម្លាប់សាសន៍យូដាអាចនឹងមិនគាប់ព្រះទ័យសេសារនោះ ឡើយ។ លើសពីនេះទៅទៀត ច្បាប់រ៉ូមដាក់ទោសដល់ដើមចោទដែលមិនទទួលបានជោគជ័យ ហើយនេះអាចជាហេតុផលដែលពួកគេបានសម្រេចចិត្តមិនផ្ញើពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់ក្រុងរ៉ូមពីបទទាស់នឹងលោកប៉ុល។
តែយើងចូលចិត្តចង់ដឹងគំនិតរបស់អ្នក ដែលអ្នកគិតដូចម្តេច ព្រោះយើងដឹងថា នៅគ្រប់ទីកន្លែង គេតែងតែនិយាយអាក្រក់ពីពួកអ្នកកាន់សាសនានេះណាស់។
២៨:២២ ពួកជំនុំនៅក្រុងរ៉ូមភាគច្រើនជាសាសន៍ដទៃ ហើយពួកសាសន៍យូដា នៅក្រុងរ៉ូមមិនមានទំនាក់ ទំនងណាមួយនឹងពួកគេនេះឡើយ។ ដូច្នេះហើយ ពួកគេមិនបានដឹងច្រើនពីអ្វីដែលពួកគ្រីស្ទានជឿ ហើយពួកគេចង់ដឹងបន្ថែមអំពីការនេះពីលោកប៉ុល។
គេក៏ណាត់ថ្ងៃកំណត់ រួចមានគ្នាជាច្រើនមកឯគាត់ ក្នុងទីលំនៅរបស់គាត់ ហើយគាត់អធិប្បាយ ទាំងធ្វើបន្ទាល់សព្វគ្រប់ តាំងពីព្រឹកដល់ល្ងាច ពីនគរព្រះឲ្យគេស្តាប់ ក៏បញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យគេជឿអស់ទាំង សេចក្ដី ដែលដំរូវពីព្រះយេស៊ូវក្នុងក្រិត្យវិន័យលោកម៉ូសេ ហើយក្នុងគម្ពីរពួកហោរា
២៨:២៣ ការដែលមកជួបគ្នាជាលើកទីពីរ មានចំនួនសាសន៍យូដាកាន់តែច្រើនមកជួបនឹងលោកប៉ុល ដើម្បីស្តាប់អំពីព្រះយេស៊ូវ។ ពេញក្នុងបទគម្ពីរកិច្ចការ របៀបនៃការប្រកាសដំណឹងល្អរបស់លោកប៉ុល ទៅកាន់សាសន៍យូដាគឺជាការបញ្ជាក់ពីបទគម្ពីរដែលមាននៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ដែលបង្ហាញថាព្រះយេស៊ូវគឺជាព្រះមែស្ស៊ី (១៣:១៦-៤១)។ ពេលនេះគាត់ចំណាយពេលពេញមួយថ្ងៃនៅក្នុងការបកស្រាយ ព្រះគម្ពីរ ដល់ពួកគេ ធ្វើបន្ទាល់ពីព្រះយេស៊ូវ ហើយព្យាយាមពន្យល់ដល់គេថាព្រះយេស៊ូវគឺជា ព្រះមែស្ស៊ី ដែលព្រះបានសន្យា។
អ្នកខ្លះក៏ទទួលជឿសេចក្ដីដែលគាត់អធិប្បាយ តែអ្នកខ្លះមិនព្រមជឿទេ
២៨:២៤ ដូចដែលមានចែងនៅក្នុងបទគម្ពីរកិច្ចការ សាសន៍យូដាបានបែកបាក់គ្នា (២:៤១,២:៤៧, ៥:១៤-១៧, ៦:៧, ៨:១, ១៣:៤៣-៤៥, ១៤:១-៤, ១៧:៤-៥, ១៩:៨-១០)។ មនុស្សមួយចំនួនបានព្រមជឿថាព្រះយេស៊ូវគឺជាព្រះមែស្ស៊ី ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងទៀតមិនបានជឿទេ។
នោះគេចេញទៅទាំងទាស់ទែងគ្នា ក្រោយដែលប៉ុលបាននិយាយ១ម៉ាត់នេះទៅគេថា ព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធមានបន្ទូលនឹងពួកព្ធយុកោយើង ដោយសារហោរាអេសាយត្រូវណាស់ថា «ចូរទៅឯសាសន៍នេះប្រាប់គេថា ដែលឯងរាល់គ្នាឮ នោះនឹងឮមែន តែស្តាប់មិនបាន ហើយដែលឯងរាល់គ្នាឃើញ នោះនឹងឃើញមែន តែមិនយល់សោះ ព្រោះចិត្តសាសន៍នេះបានត្រឡប់ជាស្ពឹក គេបានឮដោយត្រចៀកធ្ងន់ ហើយបានធ្មេចភ្នែក ក្រែងមើលឃើញនឹងភ្នែក ស្តាប់ឮនឹងត្រចៀក ហើយចិត្តបានយល់ រួចគេវិលមក ដើម្បីឲ្យអញបានប្រោសឲ្យគេជា»
២៨:២៥-២៧ លោកប៉ុលបានបញ្ចប់ការជួបជុំគ្នាដោយការលើកឡើងពីបទគម្ពីរ អេសាយ ៦:៩-១០ ជាការពន្យល់បកស្រាយពីពួកសាសន៍យូដាដែលមិនជឿ។ ពួកសាសន៍យូដានៅក្នុងជំនាន់ លោកអេសាយ គេមានចិត្តដែលរឹងទទឹង ត្រចៀកធ្ងន់ ហើយមានភ្នែកដែលងងឹតដែលបង្ខាំងគេពីការឆ្លើយតប ហើយ បែរមករកព្រះសម្រាប់ការប្រោសលោះ។ ការដែលបែរមកឯព្រះ (ការផ្ប្រែចិត្ត) គឺជាការឆ្លើយតប ដែលកំពុងតែខ្វះ (សូមមើលចំនុច ៣:១៩)។ ប្រសិនបើគេបានបែរមកឯព្រះនោះ ព្រះអង្គនឹងប្រោសគេ ឲ្យបានជា ប៉ុន្តែគេបានបដិសេធមិនព្រមធ្វើការនេះទេ។
បទគម្ពីរអេសាយ ៦:៩-១០ គឺជាគន្លឹះនៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់សម្រាប់ពួកគ្រីស្ទានដំបូងគ្រា ដែលពួកគេកំពុងតែស្វែងយល់ថាហេតុអ្វីបានជាពួកបងប្អូនសាសន៍យូដារបស់ពួកគេទាំងប្រុសទាំងស្រីប ដិសេធដំណឹងល្អ។ ព្រះយេស៊ូវបានប្រើបទគម្ពីរទាំងនេះក្នុងការពន្យល់ពីភាពបរាជ័យ របស់ពួកសាសន៍យូដានៅក្នុងការយល់ពីសេចក្តីនៃការប្រៀបប្រដូចរបស់ព្រះអង្គ (ម៉ាថាយ ១៣:១៣-១៥; ម៉ាកុស ៤:១២; លូកា ៨:១០)។ លោកប៉ុលបានប្រើពាក្យដូចគ្នានេះនៅក្នុងការពន្យល់ពីហេតុ ដែលពួកសាសន៍យូដាជាច្រើនបដិសេធដំណឹងល្អ (រ៉ូម ១១:៨; ២ កូរិនថូស ៣:១៤, ៤:៤)។ លោកយ៉ូហានបានប្រើបទគម្ពីរទាំងនេះក្នុង ការពន្យល់ថាហេតុអ្វីបានជាពួកសាសន៍យូដាមិនជឿលើ ព្រះយេស៊ូវ (យ៉ូហាន ១២:៣៩-៤០)។ ពួកអ្នកដែលបានបដិសេធដំណឹងល្អបានធ្វើឲ្យចិត្ត គេទៅជារឹងទទឹងដែលមិនចង់ជឿ ហើយភ្នែករបស់ពួកគេដែលងងឹតហើយត្រចៀក ដែលធ្ងន់បានរារាំង ពួកគេមិនឲ្យមើលឃើញហើយស្តាប់ឮសេចក្តីពិតរបស់ព្រះ។
ដូច្នេះ ចូរអ្នករាល់គ្នាដឹងថា ព្រះទ្រង់ផ្សាយសេចក្ដីសង្គ្រោះនេះ ទៅដល់សាសន៍ដទៃវិញ ហើយគេនឹងស្តាប់ជាពិត លុះកាលគាត់បាននិយាយសេចក្ដីទាំងនេះរួចហើយ នោះពួកសាសន៍យូដាក៏ចេញទៅទាំងជជែកគ្នាជាខ្លាំង។
២៨:២៨-២៩ ពួកសាសន៍យូដាបានបង្ហាញពីបំណងរបស់ពួកគេក្នុងការស្តាប់លោកប៉ុល ប៉ុន្តែពួកគេ មានចិត្តរឹង (ដូចជាពួកឰយុកោរបស់ពួកគេនៅក្នុងជំនាន់ហោរាអេសាយ) ហើយមិនបានស្តាប់ឮ ពីសេចក្តីប្រកាសរបស់គាត់អំពីសេចក្តីសង្រ្គោះនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែពួកសាសន៍ដទៃនឹង “ស្តាប់” វិញ មានន័យថា ពួកគេនឹងស្តាប់ឮ ហើយឆ្លើយតបដោយការទទួលដំណឹងល្អដោយសេចក្តីជំនឿ។ ដូច្នេះហើយ នៅក្រុងរ៉ូម លោកប៉ុលនឹងបែរទៅឯពួកសាសន៍ដទៃដូចដែលគាត់បានធ្វើនៅ អាន់ទីយ៉ូកនៅក្នុង ស្រុកពីស៊ីឌា (១៣:៤៦) ក្រុងកូរិនថូស ១៨:៦) និងអេភេសូរ (១៩:៨-៩)។
សូមកត់សម្គាល់ថា លោកប៉ុលមិនដែលបោះបង់ចោលពួកសាសន៍យូដានោះឡើយ។ នៅពេលដែល គាត់ទទួល បានការបដិសេធពីពួកសាសន៍យូដាក្នុងទីកន្លែងមួយ គាត់នៅតែចាប់ផ្តើមទីបន្ទាល់របស់គាត់ នៅកន្លែងថ្មី មួយទៀតនៅក្នុងសាលាប្រជុំដដែល។ ដូចដែលលោកហោរាអេសាយនៅតែប្រកាសពីសេចក្តីទំនាយ ដល់ពួកសាសន៍យូដា ដូច្នេះហើយ លោកប៉ុលនៅតែបន្តក្នុងការប្រកាសដំណឹងល្អ ដល់ពួកសាសន៍យូដា ដែរ។ ដោយហេតុនេះ ការគឺមិនមែនជាការរាប់ពួកសាសន៍យូដាចេញនោះឡើយ ប៉ុន្តែគឺជា ការរាប់បញ្ចូលពួកសាសន៍ដទៃ ទៅជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់វិញ។ នៅក្នុងបទគម្ពីរកិច្ចការ យើងបានឃើញថាដំណឹងល្អពីសេចក្តីសង្រ្គោះ នៃព្រះត្រូវបានប្រកាសដល់មនុស្សគ្រប់ទាំងអស់។
រីឯប៉ុល គាត់នៅក្នុងផ្ទះដែលគាត់ជួល ពេញ២ឆ្នាំ គាត់បានទទួលអស់អ្នកណាដែលមកឯគាត់ ទាំងប្រកាសប្រាប់ពីនគរព្រះ ហើយបង្រៀនគ្រប់ទាំងសេចក្ដី ពីព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទតាមចិត្ត ឥតមានអ្នកណាឃាត់ឃាំងឡើយ។:៚
២៨:៣០ លោកប៉ុលបានប្រាប់ជាមុនថាមនុស្សនឹងស្តាប់តាម ហើយគេពិតជាបានស្តាប់តាមមែន។ អស់រយៈពេលពីរឆ្នាំពេញដែលពួកគេបានមកឯគាត់ ហើយគាត់ “បានទទួលអស់អ្នកណាដែលមកឯគាត់” -ទាំងសាសន៍យូដានិងសាសន៍ដទៃ ទាំងប្រុសនិងស្រី ទាំងបាវបំរើនិងអ្នកជា ដោយព្រោះតែដំណឹងល្អគឺ សម្រាប់ដល់អស់អ្នកណាដែលព្រមស្តាប់។
លោកប៉ុលបានចំណាយពេលពីរឆ្នាំនៅក្នុងក្រុងរ៉ូម ដើម្បីរង់ចាំសេសារជំនុំជំរះរឿងក្តីរបស់គាត់។ អំឡុងពេលនេះ គាត់បានសរសេរសំបុត្រទៅកាន់ពួកអ្នកក្រុងអេភេសូ អ្នកក្រុងភីលីព ហើយនឹងអ្នកក្រុង កូឡូស។ គាត់ក៏បានដឹកនាំបាវបម្រើដែលបានរត់ចេញពីចៅហ្វាយឈ្មោះថា អូនេស៊ីមឲ្យមាន សេចក្តីជំនឿលើ ព្រះយេស៊ូវហើយបានសរសេរសំបុត្រមួយទៅកាន់ចៅហ្វាយរបស់គាត់ ឈ្មោះភីលេម៉ូន។ គាត់បានប្រកាសដំណឹងល្អដល់ពួកអ្នកយាមវាំងទាំងអស់ “ដល់ម៉្លេះបានជានៅពេញក្នុង ផ្ទៃវាំង និងគ្រប់កន្លែងឯទៀត គេបានដឹងច្បាស់ថា ខ្ញុំជាប់ចំណងនេះដោយព្រោះព្រះគ្រីស្ទ” (ភីលីព ១:១៣) ហើយជាលទ្ធផល មានពួកអ្នកដំណាក់សេសារមួយចំនួនបានប្រែក្លាយជាគ្រីស្ទាន (ភីលីព ៤:២២)។
ប្រកាសប្រាប់ពីនគរព្រះ ហើយបង្រៀនគ្រប់ទាំងសេចក្ដី ពីព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទតាមចិត្ត ឥតមានអ្នកណាឃាត់ឃាំងឡើយ។
២៨:៣១ បទគម្ពីរកិច្ចការ បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងចំនុចសំខាន់យ៉ាងវិសេសគឺ ភាពរីកចម្រើននៃដំណឹងល្អ គ្មានអ្វីអាចបញ្ឈប់បានឡើយ។ ទោះបីជាលោកប៉ុលជាប់ច្រវាក់ក៏ដោយ ក៏ដំណឹងល្អមិនអាចនឹងជាប់ច្រវាក់ បានដែរ ហើយមិនខ្វល់ថាគាត់ជាប់ឃុំឃាំងនៅក្នុងផ្ទះក៏ដោយ លោកប៉ុលនៅតែបន្តក្នុងការប្រកាស ដំណឹងល្អ “តាមចិត្ត ឥតមានអ្នកណាឃាត់ឃាំងឡើយ”។
ការដែលប្រកាស “តាមចិត្ត” គឺជាការប្រកាសដោយគ្មានលាក់បាំងពីសេចក្តីពិតហើយគ្មានការភ័យខ្លាច ចំពោះលទ្ធផលដែលនឹងកើតមានឡើងនោះឡើយ។ ការដែលប្រកាសដោយ “ឥតមានអ្នកណាឃាត់ ឃាំង” មានន័យថារ៉ូមមិនបានដាក់កំហិតចំពោះការប្រកាសដំណឹងល្អរបស់លោកប៉ុល ហើយថា គ្មានអ្នកណាម្នាក់ប្រឆាំងទាស់នឹងគាត់នោះឡើយ។ ការនេះបញ្ជាក់ថា រ៉ូមមិនបានឃើញថាមានអ្វី ដែលខុសចំពោះសេចក្តីប្រកាសរបស់គាត់នោះឡើយ។
តើលោកប៉ុលប្រកាសអំពីអ្វី?
(១) គាត់បានប្រកាសពី “រាជនគរនៃព្រះជាម្ចាស់” គឺជាដំណឹងល្អពីការសោយរាជ្យរបស់ព្រះ ដោយសារព្រះគ្រីស្ទដែលអ៊ីស្រាអែលបានឆ្កាងហើយពីព្រះមែស្ស៊ីដែលបានរស់ពីសុគតឡើងវិញ ហើយពីស្តេចដែលត្រូវបានដំកើងឡើង ហើយជាព្រះអង្គសង្រ្គោះរបស់ មនុស្សទាំងអស់ ដោយសារទ្រង់ ដែលទាំងសាសន៍យូដា និងសាសន៍ដទៃទទួលបានសេចក្តីសង្រ្គោះ ហើយត្រូវដាក់ទៅក្នុងសហគមន៍ នៃប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់។
(២) គាត់បានបង្រៀនអំពី “ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទ” ដែលជា ការពិតអំពីការប្រសូត ព្រះជន្ម សេចក្តីបង្រៀននិងកិច្ចការ ការសុគតនិងការរស់ពីសុគតឡើងវិញ ការដែលបានលើកដំកើងឡើង ទៅស្ថានសួគ៌ជាព្រះអម្ចាស់លើទាំងអស់ ហើយនឹងអំណោយទាននៃព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ។ ដោយសារតែព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះដែលរាជនគរនៃព្រះបានមកដល់ផែនដី។
បទគម្ពីរកិច្ចការ បានចប់នៅក្នុងឆ្នាំ ៦២ គ,ស, ក្រោយពេលដែលលោកប៉ុលជាប់ឃុំឃាំងអស់រយៈពេល ពីរឆ្នាំនៅក្រុងរ៉ូម។ តើមានរឿងអ្វីកើតឡើងក្រោយពេលនេះ? តាមមើលទៅដូចជាគាត់ត្រូវបានជំនុំជំរះ ក្តីដោយស្តេចសេសារ នឺរ៉ូ ហើយវាជាការសមហេតុផលក្នុងការជឿថាគាត់បានប្រកាសដំណឹងល្អ ដោយសេចក្តីក្លាហានទៅកាន់ស្តេចដូចដែលព្រះបានសន្យាថាគាត់នឹងបានធ្វើការនោះ (៩:១៥, ២៣:១១)។ នៅក្នុងការជំនុំជំរះក្តីនេះ តាមមើលទៅលោកប៉ុលត្រូវបានដោះលែងឲ្យរួចទោសពីបទចោទ ទាំងនេះដោយព្រោះតែយើងបានដឹងថាគាត់ត្រូវបានដោះលែងហើយបានបន្តនៅក្នុងព័ន្ធកិច្ចរបស់គាត់ អស់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំទៀត រហូតដល់ពេលដែលគាត់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាថ្មី ដាក់គុក ត្រូវបានដាក់ទោស ហើយត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅក្រុងរ៉ូមក្នុងឆ្នាំ ៦៧ គ,ស។
គ្មានការបញ្ចប់ចំពោះរឿងរ៉ាវនេះឡើយ ដោយព្រោះតែគ្រប់ជំនាន់ទាំងអស់ ពួកជំនុំនៅតែបន្តក្នុងបេសកកម្ម នេះ។ ដោយសារការទុកចិត្តរបស់ពួកគ្រីស្ទានលើព្រះយេស៊ូវ ហើយពឹងអាងលើព្រះចេស្តានៃព្រះវិញ្ញាណ បរិសុទ្ធ ដំណឹងល្អនឹងនៅតែបន្តរីកចម្រើន ហើយផ្លាស់ប្រែជីវិតជាច្រើនសម្រាប់ថ្វាយសិរីល្អដល់ព្រះ។ កិច្ចការរបស់ពួកសាវកបានបញ្ចប់ជាយូរណាស់មកហើយ ប៉ុន្តែកិច្ចការរបស់ពួកអ្នកដើរតាមព្រះយេស៊ូវ នៅតែបន្តរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃពិភពលោក ហើយពាក្យរបស់ពួកគេនឹងបានប្រកាសរហូតដល់ចុងបំផុត ផែនដី។
